تبسمی بر فم وی نشستی و وی را گفتی که ای پسرک، اینجا سرزمین ترکستان است، نه سرزمین پارس باشد. آوشین انگشت به دهان گزیدی و خویشتن را عتاب نمودی که از چه رو این مهم از خاطر زدودی لذا وی را کسب اجازت نمودی از بابت دخول. به اذن شخص، که وی را حراست همی نامیدندی گام بر تربت پاک مکتب خانه سهند نهادی و حیات خویش به این گام دگرگون نمودی !

بر بیرونی سهند نظر کردی و تلامیذ بدید بر نباتات خفته، خویشتن را نهیب زدی که ای رولکم؛ اینجا نه جای خسبیدن باشدی. ذکر حق بر زبان جاری ساختی و قدم بر اندرونی نهادی، تلامیذ بدیدی آشفته و حیران به هر سو دویدی و جمله ذکر نام امینی بردی؛ پس تلمیذی را پرسید : این امینی که باشدی جمله تلامیذ وی را خوانندی و نام وی بر زبان رانندی ؟ تلمیذ فرمود مکتبداری از مکتبداران سهند بود بوقت ابتدا و انتهای آموختن، تلامیذ را نیاز به وی همی فراوان باشد به سبب گزینش واحد و تعیین رهنما اوستاذ و حذف و اضافه و . . . !

آوشین فرمود : به احتساب این گفتار، حصول علم در  این مکتبخانه عملی بود بس گران و بسان گذر از هفت خوان باشدی فلذا گام به پس نهادی از جهت رجعت. در دم با اژدها پیکری تصادم نمودی نجفی نام که تلامیذ وی را معاونة تلامیذ مکتب خانه خطاب نمودندی.

آوشین را فرمود : تو که باشی ای سیه چرده ؟ آیا از تبار عربان باشی ؟ وی را فرمود من از تبار لُران باشم ! گفت : از چه رو بوی سیقار تو همی مشام آزرده سازد ؟ چرا بازوان ستبر داری ؟ آوشین از این کلام در عجب شد که بار الاها ! مگر این صفات، اکتساب علم در مکتب خانه را نفی همی نماید ؟ نجفی وی را باز فرمود : از این رو که فرمودم و به سبب آزردن حراست مکتب خانه؛ چند سنه از کمک هزینه تلامیذ محروم گردی و نعمت استفاده از خواب خانه نیز از تو سلب گردد و بایست که ادوار فراوان در کمیتة انضباطی حاضر گردی، باشد که عبرتی گردی از برای تلامیذ نافرمان.

این داستان ادامه دارد . . .